Yılı/No.: 1967/2                                 ODC: 232.13:176.1 Populus
Yazarı: SEMİZOĞLU, M.A.

Bu populetum 1960 yılında kontinental iklimin hüküm sürdüğü Eskişehir'de (yükseklik 804 m, enlem 30⁰ 46', boylam 30⁰ 31' ) 3 Karakavak 6 Melez kavak klonu ile kurulmuştur. Bu populetumun kurulmasındaki amaç, verilen bölge için en iyi klonun seçilmesidir. Bu çalışmlardan çıkan sonuçlar aşağıda gösterilmiştir :

1- Kontinental iklime rağmen, tüm Melez kavak klonları, Karakavak klonlarından iyi büyüme yapmışlardır. 2- Yıllara ve 4. yılın ortalamasına göre "I-214" Melez kavak klonu diğer tüm klonlara üstünlük sağlamıştır. 3- 1964 yılındaki -22.20 C'lik ekstrem düşük sıcaklığa rağmen sadece "I-488" klonunda don çatlakları görülmüştür. 4- Son iki yıldaki boy büyümesindeki düşüşün sulamadaki ihmalden kaynaklandığı düşünülmektedir.

Yılı No. : 1967/2                             ODC: 165.41:176.1 Populus
Yazarı : ATAİZİ, M.

I- Bu bölümde çaprazlamaların gayeleri açıklanmış ve kavak seleksiyonlarındaki ekzotik türler tanıtılmıştır.
II- Bu bölümde ebeveynlerin istenen özelliklerinin fertlere geçişleri, ebeveynlerin istenen kalıtsal özellikleri ve ağaç seksiyonları anlatılmaktadır.

a) Kontinental sahalarda gayet iyi büyüyen ve Türkiye'de geniş yayılışı olan Karakavaklar arasında çaprazlamalar yaparak en iyi fertleri elde etmek özellikle araştırılmıştır. b) Gayemize uygun fertler elde etmek üzere, Karakavaklar ile P.euphratica 'lar arasında yapılan çaprazlamalar sonucu ebeveynlerin istenen özelliklerinin fertlere intikal ettirilme çalışmaları yapılmıştır. c) Memleketimiz koşullarına uyacak ve soğuğa dayanıklı fertler elde etmek üzere P.balsamifera ile diğer kavak türleri arasında çaprazlama çalışmaları yapılmıştır. III- Bu bölümde 1967 yılı sun'i çaprazlama çalışmaları bir plan dahilinde verilmiştir. IV- Bu bölümde verilen 3 tabloda erkek çiçek dallarının seraya konuşları, farklı türlerden polen istihsali ve yapılan çaprazlamalar sonucu elde edilen tohumlar gösterilmiştir. 

Yılı . : 1968/3                             ODC: 232.315:176.1 Populus.
Yazarı : SEMİZOĞLU, M.A., ATAİZİ. M., ŞİMŞEK, Y.

Kavakçılık literatüründe kavak tohumlarının buz dolabında kutular içerisinde muhafaza edilmeleri kaydedildiği halde, gerek en iyi muhafaza şekli, gerekse tavsiye edilen muhafaza şeklinde tohumların çimlenme kabiliyetlerini ne kadar süre ile muhafaza edecekleri hususunda yeterli bilgilere rastlanmamaktadır. Bu denemenin amacı, bazı yönleri karanlık bulunan ve genetik ıslah çalışmalarında önem taşıyan bu konuyu aydınlatmaktır. Deneme 1968 İlkbaharında Enstitü laboratuvarında kurulmuştur. Deneme sonuçları, ilk çimlendirme ve 10 periyotta bulunan çimlendirme yüzdeleri üzerinden analize tabi tutulmuşlardır. Düzenlenen varyans analizi tablolarına göre işlemler arasında aşağıdaki ilişkiler bulunmuştur :

1- P.alba tohumları çimlenme kabiliyetini uzun süre korumuştur. Bu yönden P. alba ile "I-214" arasında belirgin fark yoktur.
2- Çimlendirme peiyotlarında ilk çimlendirmeden itibaren 10. çimlendirmeye kadar periyotlar arasında belirgin farklılık vardır. En iyi neticeyi ilk çimlendirme vermiştir.
3- En iyi muhafaza metodu buzdolabında yapılan muhafazadır.
4- En iyi muhafaza şekli buzdolabında ağzı parafinli şişelerde, bunu takiben kapalı kutulardadır.

 Yılı No. : 1968/3                             ODC: 165.41:176.1 Populus
Yazarı : SEMİZOĞLU, M.A., ATAİZİ, M., ŞİMŞEK, Y.

Enstitümüz serasında her yıl yapılmakta olan sun'i dölleme çalışmalarımız için memleketimizin çeşitli yerlerinden materyal getirilmektedir. Değişik tipteki dişi ve erkek ağaçlardan alınan çiçek dalları bu çalışmaların materyalini teşkil eder. Sun'i döllemeler ekzotik türler arasında olduğu kadar yerli türler arasında da yapılmaktadır.

Döllemeler sonucunda amaçlara uygun, arzu edilen özelliklere sahip yeni tipler elde edilebilecektir. 1968 yılında yapılan çaprazlamalar gösterilen plan içinde yapılmıştır. Bu yıl içinde getirilen erkek çiçek dallarından geçen seneye nazaran daha az polen elde edilmiştir. Örneğin, P. tremula,P. canescens ve Balsam kavaklarının erkek çiçek dallarından polen üretimi mümkün olmamıştır. P. alba ve P. euphratica dan az, P. nigra'dan kafi miktarda polen elde edilmiştir. Bu yıl yapılan aşılar yaz ve kış olmak üzere iki şekilde yapılmıştır. Ağustos aşılarında dalların sularını kaybetmeleri nedeniyle başarı düşük olmuştur. Kış aşılarında ise, dallar uzak mıntıkalardan getirilseler dahi 1-7 gün içinde yapılan aşılar başarılı olmaktadır.

 Yılı : 1969/4                             ODC : 165.41:176.1 Populus
Yazarı : SEMİZOĞLU, M.A., ATAİZİ, M., BİRAN, S., UYSAL, O.

Mengen oryantasyon populetumu 37 No.lu populetum bölgesinde tesis edilmiştir. Amaç; 33, 37 ve 38 No.lu populetum bölgelerinde kurulacak olan mukayese populetumlarına konması gereken kavak klonları ile mıntıkanın en iyi kavak klonunun tesbitidir. Populetumda 31 adet klon mevcuttur. İstatistik değerlendirme, ölçme sonuçlarına göre büyüme yönünden ön sırayı alan 8 klon için yapılmıştır. Analizler 1964/1969 yıllarına ait çevre değerlerine göre yapılmıştır. Bu değerlendirmeye göre :

1- P.x euramericana I-214 klonu diğer klonlara göre çevre artımları yönünden belirli şekilde üstün durumdadır. Bu klonu sırasıyla 64.H, 70.D, 45/51 klonları izlemektedir.
2- Çevre artımları yönünden 64.H, 70.D ve 45/51 klonları kendi aralarında fark göstermemişlerdir.

 Yılı . : 1969/4                             ODC : 165.41:176.1 Populus
Yazarı : SEMİZOĞLU, M.A., ATAİZİ, M., BİRAN, S.,UYSAL, 0.

1969 yılı suni dölleme çalışmaları Enstitümüz serasında ve Populus euphratica meşceresinde tecrit torbaları içinde gerçekleştirilmiştir. 67 yönlü çaprazlamanın 44 yönü serada, 23 yönü Birecikte P. euphratica meşceresinde dişi ağaçlar üzerinde tecrit torbaları içerisinde olmuştur. 1969 yılı çaprazlamaları Karakavak ile Karakavak, Karakavak ile Balsam kavakları ve Populus euphratica ile diğer kavak türleri arasında gerçekleştirilmiştir. Muhtelif memleketler tarafından selekte edilmiş bulunan P.x euramericana ve P. deltoides Kavak klonlarının memleketimiz iklim koşullarında denenmesine paralel olarak, suni döllemelerle kontinental iklim koşullarına uygun P.x euramericana klonları elde etmek amacı içinde bulunmaktadır. Bu suretle sahil ardı mıntıkalarımızda halen kavak ağaçlamalarında kullanılmakta olan Karakavak klonları yerine, bu mıntıkalar için uygun olan P.x euramericana klonları verilerek yetiştirici daha kazançlı duruma getirilecektir.

Yılı : 1970-1971/5-6                             ODC : 165.41:176.1 Populus
Yazarı : ATAİZİ, M., ŞİMŞEK, Y., BİRAN, S., UYSAL, 0.

1970-1971 yıllarında yapılan sun'i dölleme çalışmalarının esas ağırlığını Karakavaklar arasındaki çaprazlamalar teşkil etmiştir. Elde edilen fertlerin seleksiyonları kontinental ve ılıman iklim koşullarında devam etmektedir. Bu çaprazlama çalışmaları ile elde edilen fertler deneme fidanlıklarında 3-4 yıllık bir periyot için yetiştirilmekte ve büyümeleri ölçülüp gözleme tabi tutulmaktadır. Deneme fidanlıklarındaki ümit verici fertler seçilip ilk seleksiyon populetumlarına dikilecektir. İlk seleksiyon populetumundaki büyümeler 6-7 yıl süre ile ölçülecek ve gözleme tabi tutulacaktır. Bu ölçü ve gözlem sonuçları bölgenin halen en iyi olarak bilinen klonları ile mukayese edilecektir. Mukayese klonları kontinental iklim bölgeleri için Populus nigra 56/52, ılıman iklim bölgeleri için I-214 klonlarıdır.

 Yılı : 1974/9                             ODC : 232.11
Yazarı : ŞİMŞEK, Y., KULABAŞ, D., AKKAN, A., SOYSAÇ, G.,TUNTÇTANER, K., TULUKÇU, M.

Ticari firmalardan elde edilebilen tohumlardan elde edilen fidanlar yerli türler ile mukayeseli olarak tam bloklar deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak 9 arboretumda denemeye alınmıştır :

1- Aliağa, 2- Çamalan, 3- Karatepe, 4- Keler, 5- Kırkgeçit, 6-Küçükderederebaşı, 7- Ninemsuyu, 8- Davutdağı, 9- Uncubozköy.
Dördüncü yılın sonunda verilerin değerlendirilmesiyle genelde arboretumlar için, boy büyümesi ve yaşayan fidan yüzdesi yönünden tavsiye edilebilecek Tür/Orijinler şunlardır :
1- P.radiata 7504 tüplü, 2- P. pinea-Kozak tüplü, 3- P. radiata 9169 tüplü, 4- P.radiata 7321 tüplü.
Kombine analizler sonucunda ise (boylanma ve yaşayan fidan yüzdeleri kriter alındığında) Çamalan, Ninemsuyu ve Kırkgeçit Arboretumları diğerlerinden farklılık göstermişlerdir. Tüm Ege Bölgesi için yapılan tür seçiminde ise sırayla 1- P. pinea, 2- P. radiata, türleri üzerinde durmak gerekmektedir. Adaptasyon kabiliyeti en yüksek türler olarak P. pinea-Kozak ve P. brutia-Kavakalan türleri görünmektedir.

9) DUGLAS (Pseudotsuga menziesii (Mirb.) Franco)'IN TÜRKİYE'YE İTHALİ VE ORİJİN PROBLEMLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR/1977/2

Yılı No : 1977/1                             ODC : 232.12:165.52 Pseudotsuga
Yazarı : ŞİMŞEK, Y.

Bu araştırma iki bölümde gerçekleştirilmiştir. Fidanlık araştırmaları bölümünde, fidanların don zararlarına olan mukavemetleri, tohumların 1000 dane ağırlıkları, tohum dimenziyonları, ekimlerin toprak yüzeyine çıkmaları, fidanların gelişmeleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Arazi denemeleri fidanlık araştırmaları sonucu selekte edilen 81 adet orijinle 9 deneme sahasında tesis edilmiştir. Deneme alanlarında her yıl boy-çap büyümeleri, yaşayan fidan sayıları tesbitleri yapılmıştır. Ayrıca 3 deneme alanında (Çenedağ, Kerpe, Düzce) ayrınılı kalitatif tesbitler yapılmıştır. Tesisten 4 yıl sonra her deneme alanı için yapılan orijin seleksiyonu seçimleri aşağıda gösterilmiştir. Çenedağ deneme lanı için 1088, 1075; Kerpe için 1050, 1119; Sinop için 1051, 1067, 1042, 1138; Sapanca için 1101, 1073, 1128, 1134,; Giresun için 1095, 1097; Düzce için 1075, 1080, 1125, 1128; Ereğli için 1119, 1095, 1051, 1138, 1149; Devrek için 1125, 1075, 1073, 1067, 1072; Zonguldak için 1137, 1136, 1067, 1049 No.lu orijinler seçilmişlerdir. Kalitatif tesbitler yönünden, karasal formlu Duglaslar sahil formuna göre düzgün gövdeli olmaktadır. Bundan başka, yapılacak Duglas plantasyonlarında sahile fazla yaklaşılmamalı, çok da yükseğe (800 m) çıkmamalıdır. Sonuç olarak Duglas, Türkiye'de genellikle Karadeniz'in Doğu ve Batısı ile Marmara Bölgesinin muayyen bir kısmında yetiştirilebilme şansına sahiptir.

10) TÜRKİYE KOŞULLARINA UYABİLECEK Pinus contorta (Dougl.)'NIN SEÇİMİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR

Yılı : 1978/13                             ODC : 232.12 Pinus
Yazarı : ŞİMŞEK, Y., TUNÇTANER, K., PETEK, Y., TULUKÇU, M.

Bu araştırma iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. Fidanlık safhası araştırmalarında, öncelikle orijinlerin 1000 tane ağırlıkları, tohum kaynaklarının coğrafik verileri ile ilişkiye getirilmiştir. Orijinler arasında 1000 tane ağırlığı yönünden çok belirli farklılıklar tesbit edilmiştir. Bundan başka fidanlıkta tohum ekiminden sonra çıkan fideciklerde kotiledonların sayısı 3-7 olarak tesbit edilmiştir. En fazla boylanmayı 2134- California, 2122- Montana ve 2097- Oregon orijinleri yapmışlardır. Arazi denemeleri ise, fidanlık araştırmaları sonucu selekte edilen 34 orijine ilaveten, 2 yerli kontrol orijiniyle 36 orijinli olarak Gemlik, İzmit, Sinop ve Giresun'da tesis edilmiştir. Gemlik deneme alanı için 2134, 2097, 2099; İzmit deneme alanı için 2099, 2105, 2089, 2132; Sinop deneme alanı için 2134, 2105, 2097, 2099; Giresun deneme alanı için de 2134, 2105, 2097 No.lu orijinler uygun görülmüştür. Bu araştırmanın sonucunda Pinus contorta'nın Türkiye'de en iyi Karadeniz Bölgesinin sahile bakan yamaçlarında yetiştirilebileceği anlaşılmıştır.