(ODUN TEKNOLOJİSİ)
PROJE PLANLAMA ve DEĞERLENDİRME NO: 1-10
 

1) BİR ENDÜSTRİ AĞACI OLARAK "I-214" İŞARETLİ MELEZ KAVAK ODUNUNUN MEKANİK DİRENÇLERİ KONUSUNDA ARAŞTIRMALAR

Yılı/No: 1967/2                             ODC: 812.3:812.7:176.1 Populus.
Yazarı: SERTMEHMETOĞLU, Z., ACAR, O., BİRLER, A.S.

Populus x. Euramericana cv. “I-214” işaretli melez kavak ağacı memleketimizde son 10-12 yıldan beri modern kültür metodları ile sistemli ve planlı bir şekilde üretilmektedir.
Odununun kullanım yerlerinin ekserisinde özgül ağırlığı ve mekanik dirençleri önem taşımaktadır. Bu sebeple bu araştırma ile belirtilen özelliklerin incelenmesi düşünülmüştür. Bulgular aşağıdaki gibidir:

ÖZGÜL AĞIRLIK
Odunun hava kurusu özgül ağırlığı r₁₂= 0.332 g/cm³ bulunmuştur.

LİFLERE PARALEL YÖNDE BASINÇ DİRENCİ
Odunda liflere paralel yönde basınç direnci = 293.4 kg/cm²

STATİK EĞİLME DİRENCİ
Statik eğilme direnci = 528.6 kg/cm²

ÇARPMA DİRENCİ (DİNAMİK EĞİLME)
Dinamil eğilme direnci = 1.921 kg/m

2) BALSAM KAVAKLARINDA BAZI İNCELEMELER

Yılı/No: 1967/2                             ODC: 562.1:6515:167.1 Populus.
Yazarı : SERTMEHMETOĞLU, Z., ACAR, O., BİRLER, A.S.

Ülkemizde Doğu Anadolu’da özellikle Kars civarında rastlanan ve az da olsa endüstriyel anlamda yetiştirilme eğilimi olan Balzam kavakları, geniş çapta sun’i dölleme çalışmalarında kullanılmaktadır. Bu bakımdan, bu seksiyonun yurdumuzda bulunan fertlerinin bazı artım sorunları ile mekanik dirençlerinin incelenmesi icap etmiştir. İki ayrı tipten (BALZAM I ve BALZAM II) birer ağaçta yapılan araştırma sonucunda eldse edilen bulgular aşağıdaki gibidir:

ARTIM
BALZAM I:
İdare müddeti: 18 yıl
Yıllık ortalama artım: 0.012 m3
İdare müddeti sonunda hacım: 0.218 m3

 BALZAM II:
İdare müddeti: 44 yıl
Yıllık ortalama artım: 0.018 m3
İdare müddeti sonunda hacım: 0.792 m3
Bu bulgulara göre Balzam kavaklarının odun verimi yerli karakavaklardan düşüktür.

ÖZGÜL AĞIRLIK
Odunun hava kurusu özgül ağırlık ortalaması r₁₂= 0.423 g/cm³ bulunmuştur.
Temel yoğunluk (hacım yoğunluk değeri) = 355 kg/m3

LİFLERE PARALEL YÖNDE BASINÇ DİRENCİ
Odunda liflere paralel yönde basınç direnci = 350 kg/cm²

STATİK EĞİLME DİRENCİ
Statik eğilme direnci = 653 kg/cm²

3) KAĞIT ENDÜSTRİSİ YÖNÜNDEN GÜNEY ANADOLU KIZILÇAM ORMANLARINDA İDARE MÜDDETİ SORUNLARI VE ENDÜSTRİYEL HAMMADDE VERİMİ ÜZERİNE BAZI ARAŞTIRMALAR

Yılı/No: 1968/3                             ODC: 861.0:651.5:174.7 Pinus
Yazarı: SERTMEHMETOĞLU, Z., ACAR, O., BİRLER, A.S.

Bu çalışma ile Kızılçam ormanlarında kuru madde verimi üzerinde hasılat araştırması yapılmıştır. Araştırma materyali Antalya yöresi Kızılçam ormanlarından kesilen 30 adet örnek ağaçtan temin edilmiştir. Araştırma sonuçları ve bulgular aşağıdadır:
Kızılçam ortalama hacım-yoğunluk değeri (Kuru ağırlık/yaş hacım) 0.476 g/cm3 bulunmuştur.
Hacım yoğunluk değerinin, ağaç gövdesinin alt tarafında daha yüksek olduğu, yukarı çıkıldıkça azaldığı tesbit edilmiştir. Diğer taraftan, daha fazla kuru madde elde edilebilmesi için, meşcerenin çok fazla yaşlanmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu çalışma sonucunda, Kızılçam (Pinus brutia Ten.) ormanları için, iyi (I), orta (II), zayıf (III) bonitet sınıfları ayrımına göre kuru madde hasılat tabloları tanzim edilmiştir.

Kuru madde verimi yönünden idare süreleri:
I. bonitet'te 40 yıl,
II. bonitette 44 yıl ve
III. bonitet sınıfında 56 yıl olarak bulunmuştur.

Yukarıda belirtilen idare süreleri sonunda:
I. bonitet için 0.977 ton/ha/yıl,
II. bonitet için 0.775 ton/ha/yıl,
III bonitet için 0.634 ton/ha/yıl ortalama kuru madde artımı hesaplanmıştır.

4) EUCALYPTUS CAMALDULENSIS DEHN. ODUNUNUN TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BAZI ARAŞTIRMALAR

Yılı/No: 1971/5-6                             ODC: 812.3:812.7:861:176.1 Eucalyptus
Yazarı: ACAR, O., GÖKÇE, O.

Eucalyptus camaldulensis 85 yıldır Çukurova’da yetiştirilmekte ve bataklık durumundaki verimsiz sahalarda yapılan ağaçlandırmalarda çok verimli meşcereler oluşturmaktadır. Bu araştırmada kullanılan materyal, yurdumuzda halen en büyük ve toplu okaliptus tesis sahası olan Tarsus ilçesindeki Karabucak Okaliptus Ormanından temin edilmiştir. Elde edilen bulgular aşağıdadır:

Özgül ağırlık (r12): 0.654 g/cm3
Basınç direnci (liflere paralel): 541.3 kg/cm2
Statik eğilme direnci: 1174.5 kg/cm2
Dinamik eğilme (çarpma) direnci: 3.051 kgm
Sertlik (Chalais-Meudon): 5.098
Teğet daralma: % 12.3
Radyal daralma: % 7.6

5) 64 H MELEZ KAVAK ODUNUNUN BAZI TEKNOLOJİK ODUN ÖZELLİKLERİ VE I-214 KLONU İLE MUKAYESELİ ARAŞTIRMALAR

Yılı/No: 1972/7                             ODC: 812.3:812.7:176.1 Populus
Yazarı: ACAR, O.

Populus x euramericana cv. 64 H klonu, Almanya orijinli olup Populus deltoides ile Populus nigra'nın bir tabii melezidir. 10 seneyi geçen müşahadeler sonucu gelişmesinin tatminkar olduğunun anlaşılması üzerine, endüstrinin bilmek istediği bazı teknolojik özelliklerinin bilinmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu arada belirlenen özellikler I-214 ile karşılaştırılmıştır.
Araştırma için deney materyali, İzmit Kavakçılık Araştırma Enstitüsü sahasında, 6m x 6m aralık-mesafe ile dikilmiş 12 yaşındaki bir plantasyondan temin edilmiştir. 

I-214:
Özgül ağırlık+ 0.332 g/cm³
Basınç direnci (Liflere Parelel): 293.4 kg/cm²
Statik eğilme 528.63 kg/cm²
Dinamik eğilme 1.921 kgm

64 H:
Özgül ağırlık 0.383 g/cm³
Basınç direnci (L.Parelel) 303.1 kg/cm²
Statik eğilme 585.43 kg/cm²
Dinamik eğilme 3.669 kgm

64 H:
Teğet yönde daralma % 9.5
Hacım daralması %13.2
Hacim yoğunluk kıymeti 0.35 g/cm³

6) POPULUS EUPHRATICA Oliv. ODUNUNUN ANATOMİK VE TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ

Yılı/No: 1973/8                             ODC: 811:812.3:812.7:176.1 Populus
Yazarı: ACAR, O.

Kavakçılık Araştırma Enstitüsü’nde, Populus euphratica ile diğer kavak türleri arasında geniş çapta çaprazlama çalışmaları yapılmaktadır. Bunun sebebi Populus euphratica’nın, tuzlu topralara dayanıklı bir kavak türü olmasıdır. Bu araştırma ile türün anatomik ve teknolojik özellikleri belirlenmiştir.
Araştırma ile, diğer kavak türleriyle yapılacak çaprazlamalara yardımcı olmak üzere erkek ve dişi ağaçlar arasında fark da aranmış ve bulunmadığı görülmüştür. Kullanılan materyal, Urfa - Birecik kazasından, Fırat Nehri kıyısından temin edilmiştir.
Elde edilen bulgular aşağıdadır:  

ANATOMİK ÖZELLİKLER
Diri odun trahe çapı: 108.6 mikron
Öz odunu trahe çapı: 94.7 mikron
Traheler yıllık halka içinde gruplaşmaz.
Öz odununda thyll teşekkülüne rastlanır.

LİF ÖZELLİKLERİ
Lif uzunluğu: 1239 mikron
Lif çapı: 24.7 mikron 

ÖZ IŞINLARI
Öz ışını yüksekliği: 285.5 mikron
Öz ışını hücre sayısı: 13.6 adet
Öz ışını yatay hücre boyu: 20.9 mikron  

HAVA KURUSU ÖZGÜL AĞIRLIK
Özgül ağırlık (r12): 0.480 g/cm3

HACIM YOĞUNLUK DEĞERİ
Hacım yoğunluk değeri: 342 kg/m³  

TEKNOLOJİK ÖZELLİKLER
Eğilme direnci: 733.7 kg/cm2
Eğilmede elastikiyet modülü: 84637 kg/cm2
Basınç direnci (liflere paralel): 409.3 kg/cm2
Basınç direnci (liflere dik):
Yıllık halkalara dik: 67.89 kg/cm2,
yıllık halkalara paralel: 56.81 kg/cm2
Dinamik eğilme: 0.75 kgm
Makaslama direnci:
Liflere dik yönde:
Yıllık halkalara teğet: 24.95 kg/cm2
Yıllık halkalara dik: 28.20 kg/cm2
Liflere paralel yönde:
Yıllık halkalara teğet: 51.67 kg/cm2
Yıllık halkalara dik: 62.69 kg/cm2
Sertlik (Chalais-Meudon): 8.28

7) AĞIR TOPRAKLARDA YETİŞEN ÜÇ MELEZ KAVAK KLONU ÜZERİNDE VERİM ARAŞTIRMALARI

Yılı/No : 1973/8                             ODC: 114.43:176.1 Populus
Yazarı: ACAR, O., ÖZDAL, H.

Araştırmanın amacı, Marmara iklim şartlarında ağır topraklarda yetişmiş üç melez kavak klonundan (Populus x euramericana I-214, I-262 ve I-476) en iyi gelişme gösterenini tesbit etmektedir.
Araştırma materyali İzmit Kavakçılık Araştırma Enstitüsü Fidanlığından, 6m×6m aralık-mesafe ile dikilmiş 14 yaşındaki ağaçlardan alınmıştır.
Bulgular aşağıdadır:  

14. yaşta çaplar:
I-214: 34.2 cm
I-262: 27.5 cm
I-476: 24.1 cm  

14. yaşta boylar:
I-214: 24.0 m
I-262: 21.1 m
I-476: 21.9 m  

14. yaşta ha’da göğüs yüzeyi:
I-214: 25.6 m²/ha
I-262: 16.5 m²/ha
I-476: 12.6 m²/ha  

14. yaşta göğüs boyu şekil emsali:
I-214: 0.375
I-262: 0.386
I-476: 0.345  

14. yaşta tek ağaç hacimleri:
I-214: 0.830 m³
I-262: 0.486 m³
I-476: 0.345 m³ 

14. yaşta ha’da servet:
I-214: 230.8 m³/ha
I-262: 135.0 m³/ha
I-476: 95.7 m³/ha  

Olgunluk müddetleri:
I-214: 13 sene
I-262: 13 sene
I-476: 11 sene  

8) YAPI MALZEMESİ OLARAK KARAKAVAK AĞACININ BAZI ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR

Yılı/No: 1975/10                             ODC: 812.3:812.7:176.1 Populus
Yazarı: ODABAŞI, Y., ACAR, O.

Bu araştırma ile Karakavak odununun teknolojik özellikleri araştırılmıştır.
Deney materyali, Sivas, Ankara, ve Niğde'den kesilmiş toplam 15 ağaçtan temin edilmiştir.
Elde edilen bulgular aşağıdadır:

Liflere paralel çekme direnci: 667 kg/cm²
Liflere dik çekme direnci: 19.11 kg/cm²
Makaslama direnci: 26.54 kg/cm²
Kayma direnci: 61.08 kg/cm²
Çarpma direnci: 0.25 kg/cm²
Özgül ağırlık (r₁₂): 0397 kg/cm³
Bu verilere göre Karakavak, 2. sınıf inşaat malzemesi olarak kullanılabilmektedir.

9) EUCALYPTUS CAMALDULENSIS Dehn. AĞACINDA KABUK SOYMANIN ÇALIŞMA ÜZERİNE ETKİLERİ

Yılı/No: 1979/14                             ODC: 812.214:176.1 Eucalyptus
Yazarı: ACAR, O., VURMA, Y., ERCAN M.

Okaliptus, % 21'i aşan hacım daralması gösteren bir oduna sahiptir. Bu proje ile kesimden önce yapılacak bazı kabuk soyma işlemlerinin, dikili haldeki Okaliptus ağacı odununun çalışmasına olabilecek azaltıcı etkileri ve özellikle teğet daralma/radyal daralma oranını 1'e yaklaştırıp yaklaştırmadığı araştırılmıştır. Zira kesim sonrası kuruma sonucu odunda çatlamalara bu oranın yüksekliği sebep olmaktadır. 
Deneme, Tarsus-Karabucak Okaliptus Ormanında, 10 yaşında bir meşcerede kurulmuştur.
Araştırmada kabuk soyma yüksekliği (1 m ve 2 m), soyma genişliği (çevrenin 1/5, 2/5, 3/5 ve 4/5'i), ve dikili halde bekleme süresi (6 ay, 12 ay ve 24 ay), odunun daralmasına etkili olabilecek faktörler olarak ele alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre, dikili ağaçlarda kabuk soyma işleminin ve bu halde bekletmenin odunun daralmasını azalttığı görülmüştür.
Buna göre, odunun daralmasına en etkili işlem kombinasyonu, ağacın kabuğunun dipten itibaren 2 m yükseklikte ve çevrenin 4/5'i genişlikte soyulması ve bu halde 24 ay bekletilmesi hali olmaktadır. Uygulanan işlemler kombinasyonunda, odunda: teğet daralmanın % 13.3'den % 8.8'e indiği, radyal darlmanın % 8.6'dan % 7.4'e indiği ve teğet daralma/radyal daralma oranının 1.7'den 1.2'ye düştüğü tesbit edilmiştir.

10) POPULUS X EURAMERICANA Cv. I-214 ODUNUNDA ZAMANA BAĞLI OLARAK YOĞUNLUK DEĞİŞİMİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR

Yılı/No: 1982/18                             ODC: 812:31 Populus
Yazarı: ACAR, O., ERCAN, M., SARIBAŞ, M.

Bu araştırma, kesildiği günden itibaren istifteki I-214 melez kavak tomruklarının yoğunluğu ve yoğunluk düşüşünün seyrini tesbit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma materyali, İzmit Kavakçılık Araştırma Enstitüsü sahasındaki 13 yaşında ve 5m×5m aralık-mesafede dikilmiş bir plantasyondan sağlanmıştır.
Bu maksatla, 4 ayrı mevsimde kesilen ağaçların kabuklu ve kabuksuz olarak istife alınan tomruklarının ağırlıkları 16 hafta boyunca kg/m³ olarak ölçülmüştür. Ancak kabuklu tomrukların yaz kesimleri tomruklarda oluşan çürüklükler, sonbahar kesimleri ise çok zayıf giden rutubet kaybı sebebiyle değerlendirilememiştir. Kış ve ilkbahar kesimlerine ait tomruklar ise sadece 8 hafta boyunca ölçülebilmiştir.
Elde edilen bulgular aşağıdaki tablolarda verilmiştir.

 Kabuksuz tomruklarda kesimden itibaren ağırlık düşüşü (kg/m³)

 Kabuklu tomruklarda kesimden itibaren ağırlık düşüşü (kg/m³)

ABSTRAKLAR