TOPRAK ve EKOLOJİ İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALAR
11) TÜRKİYE'DEKİ P.RADİATA AĞAÇLANDIRMALARINDA GÖRÜLEN EVETRIA BUOLIANA (Schiff) TASALLUTUNDA YETİŞME ORTAMI FAKTÖRLERİNİN ETKİLERİ
Yılı /No :
1985/21
ODC : 145.7
Yazarları: AYIK, C., GÜLER, N.
Türkiye'deki Pinus radiata ağaçlandırmaları Evetria buoliana isimli böceğin tasallutuna uğramaktadır. Tasallutun nedenleri üzerinde yapılan incelemeler, dikim sahalarındaki yetişme ortamı şartlarının P. radiata'nın isteklerine uymadığını göstermektedir. Yüksek yaz sıcaklığı ile havadaki düşük nem ve bulutluluk ornının ağaçların gelişimini menfi yönde etkilemesi, Evetria tasallutunun başlıca nedenlerinden birisini teşkil etmektedir. Öte taraftan yazın akşam vakitlerinde 220C civarındaki hava sıcaklığı ve düşük seviyedeki ışık entansitesi, böceğin çiftleşmesi, uçması ve yayılması için optimal şartları yaratmaktadır. Arazi yüzü şekli (reliyef), toprak derinliği (mutlak ve fizyolojik), toprağın drenajı ve faydalı su kapasitesi (Fsk) gibi diğer yetişme ortamı faktörleri ile Evetria buoliana'nın tasallut derecesi arasında önemli seviyede (P=0.99) ilişkiler olduğunu yapılan istatistik analizler ortaya koymuştur. Değerlendirme sonuçları aşağıdaki şekilde özetlenebilir: - Tasallut en az yamaçlarda ve eteklerde olup orta yamaca doğru artmaktadır. Tepe üstlerinde düzlüklerde en fazladır. - Toprak derinliği (mutlak ve fizyolojik) ile tasallut derecesi arasında negatif bir ilişki vardır. Derinlik arttıkça tasallut azalmaktadır. - Orta iyi drenaj en az, iyi drenaj az, yetersiz ve zayıf drenaj ile aşırı drenaj ise tasallutun en fazla olduğu şartları temsil etmektedirler. - Topraktaki faydalı su kapasitesi (Fsk) arttıkça tasallut azalmakta, aksi halde ise artmaktadır. Pinus radiata, bu hususlar dikkate alınarak, yetişme ortamı şartlarının bu türün isteklerine uygun olduğu yerlerde dikilmeli ve böceğe karşı ilaçla mücedeleden vazgeçilmelidir.
12) DİRİ ÖRTÜ TEMİZLİĞİ VE TOPRAK İŞLEME EKİPMANLARININ AĞAÇLANDIRMA SAHALARININ TOPRAKLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Yılı /No : 1992/1-155
Yazarları : AYIK, C., YILMAZ, H.
Türkiye'nin ekolojik bakımdan değişik iki ayrı bölgesindeki (Akdeniz ve Ege) araştırma lanlarında çeşitli arazi hazırlığı yöntemleri uygulanmıştır. Araştırma alanlarında diri örtünün temizlenmesi amacıyla 3 ayrı ekipmen; toprak işlenmesi amacıyla ise 5 değişik metot kullanılmıştır. Diri örtü temizliği sırasında dozer bıçağı ve tarakla taşınan üst toprağın kalınlığı ve ağırlığı belirlenmiştir. Buna göre dozer bıçağı ile taşınan toprak miktarı tarağa göre yaklaşık bir misli fazladır. Buna ilaveten taşınan toprağın içerdiği organik madde ve besin maddelerinin miktarları bulunmuş ve bunlara eşdeğer yapay gübrelerin parasal değerleri hesaplanmıştır. Araştırmadan elde edilen bir başka sonuca göre de ince tekstürlü fakat, sıkı oturmamış topraklarda en fazla ikinci yılda toprak işlemenin etkisi kaybolmaktadır.
13) ORMAN FİDANLIK TOPRAKLARININ ISLAHINDA MISIR BİTKİSİNDEN YARARLANMA
Yılı/No :
1996-2/176
ODC: 114.1:114.15:232.322.49
Yazar: ZENGİN, M.
Ülkemiz fidanlıklarının büyük bir bölümü ağır bünyeli topraklara sahip bulunmaktadır. Özellikle kil+toz oranları ideal sayılan %25, yapraklı türler için %35 değerini çok aşmaktadır. Bu durum yetiştirilen fidan kalitesine olumsuz etki yapmaktadır. Bu araştırmada İzmit fidanlığında mısır gövdesi parçalanarak üst toprağa karıştırılmak suretiyle fiziksel özellikleri iyileştirmeye çalışılmıştır. Yetiştirilen SAMSUN (P.deltoides) klonu fidanlarında, boy ve çap bakımından işlemler arasında farklılık meydana gelmemesi üzerine, Kasa denemelerine geçilmiştir. Fidanlığın en ağır bünyeye sahip (Tozlu kil) parselinden alınan topraklar mısır kompostu ve kum ile karıştırılmıştır. Bu karışımların bazı fiziksel özellikleri mukayese edilmiş ve mısır kompostu karıştırılan karışımların dane yoğunluğu, hacım ağırlığı ve su tutma kapasitesini kum karıştırılan karışımlara göre daha iyi hale getirdiği, buna karşılık kum karıştırılan örneğin, faydalanılabilir su miktarını arttırdığı belirlenmiştir.
14) KAVAK AĞAÇLANDIRMALARINDA İLK YILLARDA YAPILAN GÜBRELEMENİN BÜYÜME ÜZERİNE ETKİLERİ
Yılı/No: 1997-2/181
ODC: 114.521:114.54:521.1:522.3:176.1 Populus
Yazarı: ZENGİN, M., KARAKAŞ, A.
Kavak ağaçlandırmalarında ilk yıllarda azotlu gübrelemenin etkisinin araştırıldığı bu çalışmada, I-214 euramerican melez kavak klonu ile Edirne fidanlığında, GAZİ (TR-56/52) karakavak klonu ile de Beypazarı-Kırbaşı fidanlığında tesis edilen deneme alanlarında toprak azotunu, %0.07, %0.10 ve %0.15 seviyelerine tamamlayan üçer dozlu amonyum sülfat gübresi ile gübreleme çalışması yapılmıştır. Beş yıl süresince, birer yıl atlamalı üç yıl gübreleme yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sonunda, her iki denemede de boy ve çap artımında gübrelemenin istatistik anlamda önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür.
15) KOCAELİ YÖRESİNDE ORMAN EKOSİSTEMLERİNİN HİDROLOJİK AĞAÇLANDIRMALAR YÖNÜNDEN KARŞILAŞTIRILMASI
Yılı/No: 1997-3/182
ODC: 11.88:114.22:116.11:116.91:161.13:174.7:176.1
Yazarı: ZENGİN, M.
"Kocaeli Yöresinde Orman Ekosistemlerinin Hidrolojik Ağaçlandırmalar Yönünden Karşılaştırılması" adlı bu çalışmada, Kocaeli yarımadasının kuzeyinde karadeniz sahilinde, yörenin doğal vejetasyonu olan yapraklı karışık baltalık sahalarında 1974 yılında, hızlı gelişen yabancı (Pinus pinaster Aiton ve Pinus radiata D.Don) ve yerli (Pinus nigra Arnold) ibreli türlerle tesis edilen endüstriyel plantasyonda alınan deneme alanlarında; farklı meşcerelerin, yağışın dispozisyonunda yer alan elemanlardan orman altı yağış, gövdeden akış ve yüzeysel akış miktarları ile orman altı yağış, gövdeden akış ve yüzeysel akış sularının bazı kimyasal özellikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Bunun yanında yine farklı meşcerelerde, orman altı yağış ve gövdeden akış sularının meşcere üst topraklarının bazı kimyasal özellikleri üzerine etkileri de ayrıca araştırılmıştır.
16) ESKİŞEHİR YÖRESİ KARAÇAM AĞAÇLANDIRMALARINDA KAPLI FİDANLARDA MISIR KOMPOSTU KULLANILMASI
Yılı/No: 2002/193
ODC: 56:111.81:232.4:232.329.6:174.7 Pinus nigra
Yazarı: ZENGİN, M., KARAKAŞ, A.
Araştırma Müdürlüğümüzde 1990 yılında bitirilen "Orman Fidanlıklarında Kullanılabilecek En Uygun Tüp Harcı ve Tüp Boyutları" isimli projeli çalışma sonuçlarına göre ülkemizin yarıkurak bölgelerinde yapılacak ağaçlandırmalarda kullanılacak fidanlar için, Spencer-Lemaire (rootrainer) kabından modifiye edilen Ayık tipi (4x4x23 cm, 280 cm3) kapların karaçam fidanlarının yetiştirilmesine uygun olduğu ve mısır kompostunun turbaya alternatif olabileceği belirtilmiş ancak çok sayıda fidanla arazide yeniden denenmesinin gerekliliği üzerinde durulmuştur. Bu bilgiler ışığında çalışmamızda, Ayık tipi kaplar içinde mısır kompostu, granit kumu, perlit, toprak ve çiftlik gübresi kullanılarak oluşturulan dört ayrı karışım, standart karışım (toprak+kum+çiftlik gübresi) ve turbalı karışımla mukayese edilmiştir. Bu tip kap ve ortamlara ekilen tohumlarla elde edilen 1+0 ve 2+0 yaşlı karaçam fidanlarıyla Eskişehir-Kışlacıkdere mevkiindeki ağaçlandırma sahasında deneme kurulmuştur. Aynı sahada Finlandiya projesine ait Enso-tepsi tipi kaplar içersinde turbalı karışımlarda yetiştirilmiş aynı yaşlı karaçam fidanları ile de denemeler tesis edilmiştir. Yapılan değerlendirmelerde, Ayık tipi kaplarda mısır kompostlu ortamlarda yetiştirilen 1+0 yaşlı karaçam fidanlarının, benzer yetişme ortamlarında yapılacak ağaçlandırmalarda kullanılmasının uygun olacağı sonucuna varılmıştır.
17) İZMİT YUVACIK BARAJI SU TOPLAMA HAVZASININ YENİLENEBİLİR DOĞAL KAYNAKLARININ SU ÜRETİMİ (KALİTE, MİKTAR VE REJİM) AMACIYLA PLANLANMASI
Yılı/No: 2005/197
Yazarı: ZENGİN, M., HIZAL, A., KARAKAŞ, A.,
SERENGİL, Y., TUĞRUL, D.,
ERCAN, M.
Bu araştırmanın amacı, Yuvacık su toplama havzasının, yenilenebilir doğal
kaynaklarının su üretimi açısından plânlanmasıdır. Araştırmada siyah-beyaz ve
yanlış renkli hava fotoğrafları ve sayısal topoğrafik haritalar ile diğer
araştırma materyali (analog topoğrafik ve jeoloji haritaları, toprak, su, bitki
örtüsü ve arazi kullanma şekillerine ilişkin veriler gibi) büro, arazi ve
laboratuar çalışmalarıyla değerlendirilmiştir. Böylece havzaya ait sayısal
jeoloji, eğim grupları, fizyografik toprak, güncel arazi kullanma şekilleri,
arazi yetenek sınıfları haritaları üretilmiş ve su kaynaklarına ilişkin bulgular
elde edilmiştir.
Bulguların değerlendirilmesi, havzada su üretiminin devamlılığının sağlanması ve
bunun optimum düzeye çıkartılmasının ancak; havzanın korunması, tabaka
erozyonuyla mücadele, bozuk ormanların iyileştirilmesi ve verimli ormanlarda
kesim düzeninin değiştirilmesi ile mümkün olabileceğini göstermiştir.
18) BATI KARADENİZ VE MARMARA BÖLGESİNDE HAVA KİRLİLİĞİNDEN (SO2) KAYNAKLANAN ORMAN ZARARLARININ BELİRLENMESİ
Bu çalışma, Marmara ve Batı Karadeniz bölgelerinde yapılmıştır. Örnek alanlar, UN/ECE/ICP-Forest’s tarafından yürütülen, uzun mesafeli sınır ötesi hava kirliliği toplantısı altında, “Uzun mesafeli Sınır Ötesi Hava Kirliliği ve Ormanlar Üzerindeki Etkileri” isimli el kitabı kullanılarak belirlenmiştir.
Bu çalışma, Türkiye’de gelecekte bu konu hakkında yapılacak olan çalışmalara esas olacak veri tabanını teşkil edecektir. Diğer taraftan, belirli bölgelerde bölgesel bazda Türkiye ormanlarının durumu hakkında önemli ipuçları verecek ve Avrupa Birliği veri bankası için karşılaştırılabilir verileri ihtiva edecektir.
19) Tuzluluğa Dayanıklılığı Belİrlenecek Bazı Kavak Tür ve Klonlarıyla Sulanabİlİr Tuzlu Toprakların Odun Üretİmİ Amacıyla Ağaçlandırılabİlİrlİğİnİn Araştırılması
Yılı/No: 2010/208 ODC:
Populus
Yazar(lar)ı: TUĞRUL, D., ZENGİN, M., KARAKAŞ, A., ERKAN, H. T., TALU, H.
Bu
araştırmanın
amacı,
Euramarican kavak klonları I-214,
45/51, Populus deltoides klonları
77/51,
(İzmit)S307/26, 89M-060, yerli Karakavaklardan
Anadolu (TR.56/75), Gazi (TR.56/52), Geyve (TR.67/1), Kocabey (TR.77/10)
ve Akkavak klonlarından
tuzluluğa dayanıklı olanları belirleyerek, sulanabilir tuzlu alanlarımızın
değerlendirilmesine katkıda bulunmaktır.
Çalışmanın ilk aşaması serada
yapılmıştır. Serada hazırlanan topraklı ve perlitli yetiştirme ortamlarında
dikilen bir yaşlı çelikler; 4, 6, 9 mmhos/cm tuzluluk değerlerinde hazırlanan
tuzlu sularla sulanmıştır. Sulama sularıyla ortama sodyum, kalsiyum, potasyum ve
magnezyum tuzları verilmiştir. Fidanların yapraklarında tuz elementlerinin
miktarları, atomik absorbsiyon aleti ile tespit edilmiş, bu tespitte fidanların
tuzlu sulardan aldığı, sodyum, kalsiyum, potasyum elementlerinin miktarlarının
yapraklarda zamanla arttığı, magnezyum elementinin ise çok az da olsa azaldığı
belirlenmiştir.
Ortamdaki
tuzluluğun fidanlar üzerindeki
etkileri; çap ve boy gelişimleri ile yaprak renklerindeki değişimlerle
belirlenmiştir. Projenin sera aşamasında, denemede kullanılan kavak tür ve
klonlarından en iyi çap ve boy gelişimini
karakavak klonlarından Geyve ve Gazi klonları yapmışlardır.